ares.42

XML Nedir? XML veri tanımlamayı sağlayan ve verilerin alışverişinde kullanılacak standart bir format olarak kullanılan bir dildir.Genişleyebilir,Birlikte çalışabilir,Veri tanımlayabilir.XML belgelerine kendi etiketlerinizi ekleyebilirsiniz. Uygulama, dil, işletim sistemi gibi kısıtlamalara bağlı değildir. Uygulamalar kendi veri yapılarını tanımlayabilir.
XML, yapısal verileri Web üzerinde kullanmak için geliştirilmiştir. Böylece Web üzerinde zengin olarak yapılandırılmış belgeler kullanılır. Diğer işaretleme dilleri HTML ve SGML bu amaca hizmet etmemektedir.Bir XML belgesi metin (text) dosya olarak oluşturulan ya da SQL Server gibi çeşitli programlar tarafından oluşturulan bir dosyadır. Temel yapı hiyerarşik etiketlere dayanır.

XML bir **** dildir. diğer bir değişle diğer işaretleme dillerini tanımlamak için kullanılan bir dildir XML ilşe herhangi bir uygulama için XML belgesinin içinde bulunacak verinin içeriği ve içerdiği veri tiplerini tanımlayacak uygulamaya özel bir işaretleme dili tanımlayabirilisiniz. **** veri veri hakkında ki bilgidir. XML etiketleri veri hakındaki **** bilgiyi tanımlamaktadır.

Basit bir örnekle pekiştirelim.Mesela bir adres listesi hazırlayalım.

<?xml version='1.0'?>
<!DOCTYPE addressbook SYSTEM 'AddressBook.dtd' [
<!ENTITY amp '&'>
<!ENTITY amp "'>
]>
<addressbook>
<!-- This is my good friend Huseyin -->
<contact>
<name>Ali YILDIRIM</name>
<address>6001 Sk No:24</address>
<city>Manisa/Alasehir</city>
<zip>45600</zip>
<phone>
<voice>121-121-1211</voice>
<fax>121-121-1211</fax>
</phone>
<email>info@trbilgi.com</email>
<web>http://www.programlama.com</web>
<company>YILDIRIM Services</company>
</contact>
<!-- This is my old collage roomate Ali. -->
<contact>
<name>Ali YILDIRIM</name>
<address>6001 Sk. No:23</address>
<city>Manisa/Alasehir</city>
<zip>45600</zip>
<phone>
<voice>121-121-1211</voice>
<fax>121-121-1211</fax>
</phone>
<email>ali@turk-dizayn.net</email>
<web>http://www.programlama.com</web>
<company>YILDIRIM Services</company>
</contact>
</addressbook>

etiketler o uygulama icin geliştirilmiş olan özel işaretleme dili ile tanımlanır.

Bu işaretleme dilinin yapısı ise ML DTD ya da SML schema olarak adlandırılan belge tanımlama dosyalarında belirtilir Aşağıda vereceğimiz örneğimizde adres defteri örneği için tanımlanmış bir adres listesinde hangi etiketlerin bulunabileceği ve bu etiketlerin hangi etiketleri içerebileceği gibi bilgiler verilebilir. İlk satır <adressbook> etiketinin bir ya da daha fazla <contact> etiketi içereceği belirtilmektedir. ikinci satır ise bir contact etiketinin içinde geçecek elemanları belirtmektedir.

HTML DTD Örneği

<!ELEMENT adresdefteri (contact)+>
<!ELEMENT irtibat (ad,adres+,il,postakodu,telefon,email,web)>
<!ELEMENT ad (#PCDATA)>
<!ELEMENT adres (#PCDATA)>
<!ELEMENT il (#PCDATA)>
<!ELEMENT postakodu (#PCDATA)>
<!ELEMENT telefon (#PCDATA)>
<!ELEMENT fax (#PCDATA)>
<!ELEMENT email (#PCDATA)>
<!ELEMENT web (#PCDATA)>

XML Nasıl Kullanılabilir?XML hakkında bilinmesi gereken en önemli nokta bu dilin veriyi taşımak amacıyla tasarlanmış oluşudur.
XML ile veriler yapı bakımından modülerlik kazanmaktadır.Yukarıda bahsettiğimiz gibi XML dökümanları verinin içeriğiyle ilgilenmektedirler.Bu sayede verilerin içerik,yapı ve sunum kısımları ayrı modüller halinde farklı XML dökümanlarında tutulmaktadır.
XML dökümanları Veri Adaları(Data Islands) adı verilen teknik sayesinde HTML sayfaları içerisinde de depolanabilmektedir.Bu teknik sayesinde verinizin sadece sunumuyla ilgilenilmektedir

XML ile verinin alışveriş işlemi gerçekleştirilir.XML,yapısının esnekliği sayesinde birbirine uyumlu olmayan sistemler arasında veri alış verişini rahatlıkla gerçekleştirmektedir.Günümüz bilişim dünyasında bilgisayar sistemleri ve veritabanlarının genellikle birbirine uyumsuz sistemler içerebildiklerini görmekteyiz.Bundan dolayı uygulama geliştiriciler Internet üzerinden bu tip uyumsuz verilerin alış veriş işlemini gerçekleştirmek zorundadırlar.
Verinin XML formatına çevrilmesi ile farklı sistemler ve uygulamalardaki verilerin karmaşıklık derecesi indirgenerek alış veriş işleminin kolaylaştırılması sağlanır.
XML ile finansal bilgilerin Internet üzerinden alış verişi sağlanmaktadır.Günümüzde artık hepimizin sıklıkla duyduğu elektronik iş kavramı açısından incelenecek olduğunda XML'in önemli fonksiyonları yerine getirdiği görülmektedir.Bahsedilen bu fonksiyonları ile XML geleceğin Elektronik İş dili olarak da yeni bir misyonu üstlenmektedir.
XML ile verinin paylaşımı kolaylaştırılır.
XML,veriyi düz metin (plain text) formatında saklamasından dolayı veriyi paylaştırma konusunda da hem yazılım hem de donanımdan bağımsız hareket edebilme imkanını sunmuştur.
Bu sayede farklı uygulamalarda hareket eden farklı veri tipleriyle çalışmak daha da kolaylaşır.Ayrıca işletim sistemlerinin yükseltgenmesi,sunucu,uygulama vb. dışsal faktörlerin yenilenmesi gibi dışsal faktörlerden de asgari ölçüde etkilenilmiş olunur.
XML ile verinin depolanması sağlanır.
XML, verinin dosyalarda veya veritabanlarında saklanması için de kullanılabilir.
XML,yazılım,donanım ve uygulamalardan bağımsız olduğu için verinin daha elverişli olarak kullanımını sağlamaktadır.Yani başka istemci(client) veya uygulamalar tıpkı veri kaynaklarına erişiyormuş gibi XML dosyalarına rahatlıkla erişebilirler.
XML,esnek yapısı nedeniyle başka dillerin de oluşturulabilmesine olanak tanır.Wireless Markup Language(WML) mobil cihazları için kullanılan WAP ortamlarının dilidir ve XML'in türevidir

XML Araçları XML araçlarını parsers (çözümleyiciler), editörler ve tarayıcılar (browser) olarak sınıflayabiliriz. Bu araçları XML belgelerini düzenlemek, doğrulamak ve görüntülemek için kullanılır.EDİTÖRLER
XML belgelerini yazmayı sağlar.

NotePad : XML belgeleri oluşturmak için NotePad kullanılabilir.

XMLNotepad :Yazılan XML belgelerini doğrulamak bakımında geliştirilmiş özelliklere sahip olan bir NotePad'dir.

XML Tree Vieweriyerarşik bir yapıda olan XML belgelerinin ağaç yapısını göstermek için kullanılır.

Microsoftun XML sayfasından indirebilirsiniz.

XML PARSERS (XML ÇÖZÜMLEYİCİLERİ)
XML belgelerini okuyabilen bütün programlara XML çözümleyicisi (anaylzer) denir. Microsoft Internet Explorer 5.0 ve daha ileri sürümleri içerdiği msxml.dll ile XML belgelerini görüntüler.

XML çözümleyiciler, XML'in temel bileşenidir. XML belgeleri arasında bir köprü oluştururlar. Çözümleyiciler XML söz diziminden ve belgeleri DTD ya da şemaya göre kontrol etmekten sorumludurlar.

XML 1.0 spesifikasyonunda iki tür XML çözümleyicisi vardır. Microsoft® XML Parser (MSXML) validating ya da non-validating modda çalışır.

Non-validating parser

Doğrulama yapmayan bu çözümleyiciler belgenin söz dizim kurallarını denetler. DTD tanımlamalarına göre belgeye bilgi eklerler.

Validating parser

Doğrulama yapmayan çözümleyicilerin görevlerinin hepsini yapar. Ancak DTD içindeki kurallara göre belgeleri de kontrol ederler.

XML Çözümleyicileri:

Microsoft MSXML 3.0: W3C standartlarını destekler.

Oracle XML Parser for Java v2: C ve C++gibi dillerden erişilir.

Sun Java API for XML Parsing (JAXP).

IBM XML4J 3.1.0.

XML Parser for PHP.

XML TARAYICILARI
XML tarayıcıları XML belgelerini görüntülerler.Microsoft Internet Explorer 5.0: XML belgelerini Stil sayfalarıyla ya da stil sayfaları olmadan görüntüler.

Netscape Navigator 6:

Mozilla:

Opera:

IBM XML Viewer:

XML HATA ARAMAK Hata aramak ise sadece XML ait olmayan yapılan uygulamanın doğruluğunu ve çalışma garantisini yükselten bir tür test ve kontrol aşaması olmaktadır.Uygulamaların bitmesinden XML HATA ARAMAK
Merhaba bundan önce makale ve derslerde XML biçimlendirme,veritabanı işlemleri gibi rutin XMLişlevlerini ve örneklerini görmüştük.Hata aramak ise sadece XML ait olmayan yapılan uygulamanın doğruluğunu ve çalışma garantisini yükselten bir tür test ve kontrol aşaması olmaktadır.Uygulamaların bitmesinden sonra test edilir ve onaylandıktan böcekler(Bug) temizlndikten sonra ilgili kuruma yada kişiye sunulur..XML veritabanı ile bit uygalama yaparsanız bunu devamlılığını ve çalışmasınıda kontrol etmelisiniz..Aşağıdaki basit gibi görünen kod esasında Internet Explorerda buluna msxml.dll görevini üstlenmektedir..

Nedir bu msxml.dll ?
Microsoft Internet Explorer 3.0 sonra windows ve Explorer dahil edilen Dinamik Link kütüphanesi olup Browserın XML algılamasını sağlar..Rutin söz dizimi hatalarını engeller yada izinli kod yazıp yazmadığınızı (Tüm diller bilgisayara yazıp,silme,okuma işlemleri gibi kısatlanmıştır) kontrol eder.Eğer geçerli söz dizimine ait bir yanlışlık yoksa yazdığınız geçerli XML belgesi gösterilir.Eğer bir yanlışlık varsa hata kodu döndürülür ve size teknik dökümantasyon hakkında hata kodu ve hatanın ilk yanlışlığı gösterilir.Kod içinde birden fazla hata varsa ilk hata gösterilir.Bunların hepsini msxml.dll dosyası yapar.msxml dosyası system32 klasörü altında yer alır ve her program gibi sürüm numarısı bulunur.Sürüm numarısı ilerledikçe XML yapabilceğiniz şeyler de artar.unutmayalım ki XML hala geliştirilen bir dil.
Hex editör dosyası ile bu dll incelerseniz daha fazla sonuça oluşabilirsiniz.Aşağıdaki kodumuz bir nevi msxml işlevini görmekte..


Kod yazıyoruz Powered by XML and JavaScript

1. <HTML>
2. <HEAD>
3. <TITLE>Validity Tester</TITLE>
4. <SCRIPT LANGUAGE="JavaScript" FOR="window" EVENT="ONLOAD">
5. Document = dsoTest.XMLDocument;
6. if (Document.readyState == 4)
7. DisplayError ();
8. else
9. Document.onreadystatechange = DisplayError;
10. function DisplayError ()
11. {
12. if (Document.readyState != 4)
13. return;
14. message = "parseError.errorCode: "
a. + Document.parseError.errorCode + "\n"
b. + "parseError.filepos: "
c. + Document.parseError.filepos + "\n"
d. + "parseError.line: " + Document.parseError.line
e. + "\n"
f. + "parseError.linepos: "
g. + Document.parseError.linepos + "\n"
h. + "parseError.reason: "
j. + Document.parseError.reason + "\n"
k. + "parseError.srcText: "
l. + Document.parseError.srcText + "\n"
m. + "parseError.url: " + Document.parseError.url;
15. alert (message);
16. }
17. </SCRIPT>
18. </HEAD>
19. <BODY>
20. <XML ID="dsoTest" SRC="Inventory.xml"></XML>
21. </BODY>
22. </HTML>


Yukarıdaki kodu açıklarsak sırası ile
1. satırda:Belgenin bir HTML belgesi olduğunu belirtiyor
2. satırdaTML belgesinin başında olduğunumuzu gösteriyor
3. satırdaTML belgesinin başlığını belirtiyoruz
Gördüğünüz üzere ilk 3 satırda standart bir HTML belgesi yarattık
4. satırda:Java Script kod bloğu başlıyor içinde bulunan Event ve Windows parametresi kodun sayfa tamamıyle yüklenmeden çalışmasını icra ediyor
5. satırda değişken tanımlıyoruz ve ne belgesi olduğunu gösteriyoruz
6.Şartlı If else komutumuz başlıyor.Yani rutinleri konrol et, düzgünse çalıştır hata varsa hata konu döndür.Bu söz dizimi 8. satıra kadar devem etmektedir
9. satırda okunmaya başlanıyor
10. satırda ise tekrar bir değişken ifade ediyoruz.Bu 13. satıra kadar böyle gidiyor
14. satırda ise artık elimizde olan ham bilgilerin çıktısını almaktadır.Çeşitli parametrelerde hata varsa sayısı ile birlikte bize sunuluyor.Bunun için 15. satırda alert uyarı kutucuğuyla belirtiyoruz.Kod dökümü ve çıktı üretmek ve Script tamamlanması 17. satıra kadar sürüyor
18. satırda HTML belgesinin başlığı bitiyor
19. satırda HTML belgesinin gövede kısmı başlıyor
20. satırda kontrol edilecek olan xml veritabanı yada belgesini html sayfasına bağlıyoruz.Yukarıdaki kod bu belgeyi kontrol eder
21. satırda HTMl belgesinin gövde kısmı bitmekte
21. satırda ise HTML belgesi bitmekte olup yazacağımız kodda sonlanmaktadır..


Hata kontrölü yapmak önemlidir..Bu hem sizi hemde sunucunuzu hemde kullanıcılarını sinirlendirmez.Zaman kayıp ettirmez..Eğer Asp ile aranız iyi ise web tabanlı çalışan Veritabanınızda bir sorun varsa mail attırabilir yada sms client sahipseniz anında Cep telefonunza mesaj gelebilir..

SuskunLuĞum AsaLétimĐendir,Her LaFa VerEceK CEvaBım Var. Ama ßir LafA ßakArım Lafmı Điye, ßird£ SöyLeyene ßakaRım AĐam Mı Điye!...







LÜTFEN..!! AÇTIGINIZ KONULARA (TAGS) EKLEYİNİZ.

[Üye Olmayanlar Linkleri Göremez. Üye Olmak İçin Tıklayınız...]