| zeka ve IQ nedir?...
Zeka Nedir?
İnsanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri algılama, yargılama ve sonuç çıkarma yetenekleri zeka olarak adlandırılmaktadır.
IQ Nedir?
Bireyin zeka testinde sağladığı zeka yaşını kronolojik (zamansal) yaşına bölüp, çıkanı 100 ile çarparak elde edilen bir zeka gelişimi düzeyi göstergesidir. IQ bize, belli bir zekâ testindeki puanımızı, kendi yaş-grubumuzdakilerle karşılaştırılmış biçimde gösterir. Testin 100 puanlık bir ortalama puanı, ve 15 puanlık bir standart sapması vardır.
Zeka bir çok zihinsel yeteneğin değişik durum ve koşullarda kullanılmasını içerir. Bu yetenekler arasında başlıcaları:
Sözel Anlayış: sözcükleri tanıma ve anlama,
Sözel Akıcılık: sözel ve yazılı olarak sözcük ve ifadeleri çabucak bulabilme,
Sayısal Yetenek: aritmetiksel işlemleri çabuk ve doğru olarak yapabilme,
Alansal ve Uzay ilişkileri: iki ve üç boyutlu görsel algılamayı yapabilme,
Bellek: işitsel ve görsel olarak belleme gücü,
Algısal Hız: karmaşık bir nesnenin ayrıntılarını görebilme, zemin şekil ilişkisini ayırt edebilme, benzerlik ve farklılıkları doğru olarak algılayabilme,
Mantıklı düşünme: muhakeme yürütebilme, olarak sayılabilir.
ÇOKLU ZEKA KURAMI NEDİR?
Howard Gardner’ın 1983 yılında “Frames Of Mind: The Theory Of Multiple Intelligences ( Düşünüş Biçimi: Çok Boyutlu Zeka Kuramı ) adlı eserinde ortaya koyduğu çok boyutlu zeka kuramı, zekanın toplumlar ve eğitim üzerinde yıllardır sürüp giden etkisini yani sadece dil ve matematik zekasını hesaba katan klasik zeka testi ve zeka tanımlamasını tarihe karıştırmıştır. Gardner, zekanın iki değil sekiz yönü olduğunu savunmuştur. Bu zekalar şöyledir:
Dilbilimsel/Sözel Zeka: Yaş ortalamasından daha iyi yazar. Anekdotlar anlatır. Kelime oyunlarından hoşlanır. Kitap okumaktan hoşlanır. Kelimeleri doğru heceler. Dinlemeyi sever (hikayeler, radyo programları). Yaşına göre iyi bir kelime haznesi vardır. Diğer çocuklarla sözel iletişimi gelişmiştir.
Mantıksal/Matematiksel Zeka: Cihazların nasıl çalıştığıyla ilgili sorular sorar. Aritmetik problemleri kafasında çabucak çözebilir (veya okul öncesi dönemde yasma göre ileri matematik kavramları gelişmiş). Matematik dersinden zevk alır (veya okul öncesi dönemde saymayı ve sayılarla ilgilenmeyi sever). Matematik konulu bilgisayar oyunlarım ilgi çekici bulur (veya bilgisayar olanakları yoksa diğer matematik sayı oyunlarını sever). Satranç gibi strateji oyunları oynamayı sever (veya okul öncesinde örneğin kareleri saymayı gerektiren oyunları sever). Mantık bulmacalarını sever. Nesneleri sınıflandırmaktan hoşlanır. Yüksek seviyede bilişsel düşünmenin kullanıldığı işlemler gerektiren deneyler yapmaktan hoşlanır. Yaşıtlarından daha soyut ve kavramsal düşünebilir. Yaşıtlarına göre sebep sonuç ilişkilendirmesi iyi gelişmiştir.
Görsel/Uzamsal Zeka: Net görsel tasvirler yapabilir. Harita, tablo ve diyagramları yazılı metinlerden daha iyi yorumlar. Yaşıtlarından daha fazla hayal kurar. Sanat etkinliklerinden zevk alır. Yasma göre gelişmiş figürler çizebilir. Film, slayt ve benzeri görsel sunuları izlemekten zevk alır. Yap-boz gibi görsel etkinliklerle uğraşmaktan zevk alır. Yasına göre ilginç üç boyutlu yapılar kurabilir (örneğin LEGO binalar). Okurken resimlerden, yazılardan çıkardığından daha fazla anlam çıkarır. Çalışma kitapları, çalışma yaprakları veya diğer materyallerle uğraşmaktan zevk alır.
Bedensel/Kinestetik Zeka: Bir veya daha çok sporla ilgilenir (veya okul öncesinde yasma göre gelişmiş fiziksel performans gösterir). Bir yerde uzun süre tutulduğunda durmadan kıpırdanıp etrafında gezinir. Diğer insanların hareketlerini zekice taklit eder. Eşyaları ayırmayı ve yeniden bir araya toplamayı sever. Gördüğü bir şeye hemen el atar. Koşmaktan, zıplamaktan zevk alır. Bir el sanatında beceri gösterir (örneğin ağaç işleri, dikiş, mekanik) ya da çeşitli alanlarda iyi mekanik koordinasyon sergiler. Kendini beden dilini kullanarak ifade edebilir. Kil gibi şekillendirilebilir nesnelerle çalışmaktan zevk alır.
Müzikal/Ritmik Zeka: Dinlediği şarkıların melodilerini hatırlar. Bir enstrüman çalar veya bir koroda şarkı söyler. Ritmik bir konuşma ve hareket tarzı vardır. Çalışırken masaya ya da sıraya ritmik şekilde vurur. Çevresel seslere çok duyarlıdır (örneğin çatıdaki yağmur sesi). Müzik sesi duyduğunda bundan hoşlanır. Sınıf dışında öğrendiği şarkıları söyler.
Sosyal/Bireylerarası Zeka: Yaşıtlarıyla sosyal ilişkiler kurmayı sever. Doğal bir lider gibi görünür. Problemleri olan arkadaşlarına tavsiyeler verir. Klüplere, topluluklara veya diğer organizasyonlara katılır (veya okul öncesinde düzenli bir sosyal grubun parçası gibi görünür). Diğer çocuklara öğretmekten zevk alır. İki ya da daha fazla yakın arkadaşı vardır. Empati kurabilir. Diğer insanlar onunla olmaktan hoşlanırlar.
Özedönük/Bireysel Zeka: Bağımsızlık duygusu gelişmiştir. Yeterlilikleri ve zayıflıkları konusunda gerçekçi fikirleri vardır. Oynamak veya çalışmak için yalnız bırakıldığında başarılı olur. Çok bahsetmediği bir hobisi ya da uğraşı vardır. Kendisini iyi yönlendirebilir. Tek basına çalışmayı başkalarıyla çalışmaya tercih eder. Ne hissettiğini düzgün bir şekilde anlatabilir. Başarılarından ve başarısızlıklarından ders alır. Kendine güveni fazladır.
Doğa Zekası: Bölgesel ya da global çevre değişikliklerini açıklar. Ev hayvanı besler. Teleskop, mikroskop gibi araçları kullanarak doğayı inceler. Doğanın fotoğrafını çeker.
Çoklu zeka kuramı son yıllarda çok fazla kabul görmekte ve eğitim alanında kullanılmaktadır.
| 
13-06-2007
Düzenli Mod
Benzer Konular 
